Valérie Mannaerts, 'Antennae'
Overzichtstentoonstelling met nieuw en nooit eerder getoond werk
03.04-30.08.2026
Curator: Valerie Verhack
M Leuven presenteert met 'Antennae' de eerste overzichtstentoonstelling in België van kunstenaar Valérie Mannaerts. Ze brengt een selectie samen uit meer dan dertig jaar artistieke praktijk, aangevuld met nieuw werk dat voor het eerst aan het publiek wordt getoond.
‘Antennae’ markeert een belangrijk moment in Mannaerts' carrière. De voorbije vijf jaar werkte ze intensief aan projecten in de publieke ruimte, vaak in samenwerking met architecten en ambachtslieden. Zo realiseerde ze onder meer een vloer in mozaïek voor het Beursgebouw in Brussel - 'Private Architecture (BeursBourse)' (2023). Deze langzame, collectieve processen staan in contrast met het nieuwe werk in de tentoonstelling, waarin Mannaerts opnieuw de directheid van het atelier opzoekt.
"Valérie Mannaerts werkt al meer dan drie decennia consequent aan een oeuvre dat internationaal werd opgepikt en zich in België vooral in de openbare ruimte manifesteert. We zijn dan ook bijzonder blij dat M de primeur heeft om haar veelzijdige werk in al zijn gelaagdheid te tonen.”- Bert Cornillie, schepen van cultuur en voorzitter van de raad van bestuur van M Leuven
Mannaerts werkt met uiteenlopende media zoals schilderkunst, tekenkunst, fotografie en sculptuur en gebruikt materialen als textiel, wol, brons, hout, keramiek en papier-maché. Kenmerkend voor haar werk is dat disciplines voortdurend in elkaar overvloeien. Beeldende kunst, architectuur en design staan niet los van elkaar, maar verschuiven steeds van functie: een schilderdoek kan een sculptuur worden, kledingstukken transformeren tot installaties.
Ook de voor Mannaerts' werk typerende elementen zoals gordijnen en paravents spelen een belangrijke rol. Deze 'vloeibare architectuur' creëert ruimtes binnen de ruimte: plekken die tegelijk open en beschut aanvoelen of een vorm van 'private architecture' zijn, een term die ze vaak als titel voor haar werk in de openbare ruimte kiest.
Hybride en veelzijdig
De tentoonstelling opent met 'Volubly Troublously' (2025) (letterlijk: 'spraakzaam verontrustend'), een nieuw werk dat meteen de eigen vormentaal van Mannaerts introduceert. De sculptuur bestaat uit een beschilderd doek in de vorm van een open tuniek of kimono, tule en linten. Op het oppervlak verschijnen tepels, bloemen, vruchtjes en andere organische motieven.
Het werk bevindt zich op het snijvlak van schilderkunst en sculptuur en verwijst naar het vrouwenlichaam, levensenergie en kleding. Het zet de toon voor het vervolg van het parcours dat niet chronologisch verloopt, maar via thematische clusters.
“Hoewel 'Antennae' een uitgebreid overzicht biedt, is het bewust geen klassieke retrospectieve. De werken worden niet chronologisch gepresenteerd en volgen geen lineair verhaal. In dialoog maakten we een selectie op basis van een intuïtieve clustering van werken. Dat sluit aan bij de manier waarop Valérie Mannaerts werkt: sterk gebaseerd op gevoel en intuïtie. Hopelijk wordt dat ook in de tentoonstelling voelbaar.” – Valerie Verhack, curator
Doorheen vijf zalen ontvouwt zich een scherp en eigentijds portret van Mannaerts’ kunstenaarspraktijk dat de veelzijdigheid van haar dertigjarige carrière in beeld brengt.
'Antennae' nodigt bezoekers uit om zich te laten leiden door vormen en beelden die voortdurend bewegen tussen het intieme en het grootse, het persoonlijke en het universele.
Over de titel
De titel van de tentoonstelling 'Antennae' verwijst naar de voelsprieten van insecten, waarmee zij hun omgeving aftasten en signalen opvangen. Tegelijk fungeert de titel als een metafoor voor Mannaerts’ artistieke gevoeligheid. Net zoals insecten hun antennes gebruiken om zich te oriënteren, lijkt de kunstenaar haar eigen 'antennes' in te zetten om subtiele verbanden te detecteren tussen haar leefwereld, haar werk, de toeschouwer en de ruimte waarin haar werk wordt getoond.
Het beeld van de voelsprieten suggereert bovendien een voortdurende beweging tussen binnen en buiten. Mannaerts’ werk ontstaat vaak precies in die overgangszones, waar persoonlijke ervaringen, materialen, architectuur en lichamelijke vormen elkaar ontmoeten. De kunstenaar staat zo tegelijk in relatie tot de wereld en volledig op zichzelf.
Enkele werken uitgelicht
- 'Tender Vessel', 2024 - schoentjes in canvas en gepatineerd brons
Voor dit werk, dat opduikt in het campagnebeeld van de tentoonstelling, vertrekt Mannaerts van een intieme referentie: de traditie om de eerste schoentjes van een kind in brons te laten afgieten. De vormen werden eerst in zoutdeeg gemaakt en daarna afgegoten in gepatineerd brons. De fragiele canvas schoentjes contrasteren sterk met het zware en duurzame brons dat erin verscholen zit. Zo ontstaat een spanningsveld tussen broosheid en gewicht, kwetsbaarheid en duurzaamheid, een tegenstelling waar ze vaak mee speelt.
- 'Private Architecture', 2023 - zeven jaquard geweven gordijnen uit Trevira CS vezels
%2C%20Vale%CC%81rie%20Mannaerts%2C%202023.jpg)
Deze grote textielinstallatie wordt in M Leuven als een cirkel in de ruimte geplaatst. Het werk is een bewerking van een installatie die Mannaerts maakte voor de polyvalente ruimte van de nieuwe hoofdzetel van Pleegzorg Vlaams-Brabant en Brussel in Leuven, in opdracht van URA Architecten. Het textiel werd geweven in het Textiellab in Tilburg.
De installatie vertrekt van zeven tekeningen van Mannaerts die via een jacquard-weeftechniek werden vertaald naar textiel. Samen vormen de dubbelzijdige panelen een panoramisch gordijn in recto verso.
De beelden zijn geïnspireerd op de tuin rond het gebouw in Leuven, een ontwerp van tuinarchitect Jacques Wirtz. Dichte planten, bomen, dieren en objecten verschijnen in het geweven beeld.
De ruimte waarvoor het werk oorspronkelijk werd gemaakt, is een plek waar pleegkinderen hun ouders ontmoeten. Het gordijn moest daarom een gevoel van rust en bescherming bieden, maar tegelijk ruimte laten voor verbeelding. Zelfs wanneer het gordijn gesloten is, blijft de verwijzing naar de tuin.
Biografie
%2C%202001.tif)
Valérie Mannaerts (1974) groeide op in een tweetalig gezin in Brussel. Ze studeerde van 1992 tot 1996 aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Gent waar ze onder meer les kreeg van Anne-Mie Van Kerckhoven en Stefan Hertmans. Ze woont en werkt in Brussel (Molenbeek).
Sinds 1996 werd haar werk getoond in solo- en groepstentoonstellingen in binnen- en buitenland. In 2003 vertegenwoordigde ze België op de Biënnale van Venetië, samen met kunstenaar Sylvie Eyberg.
Mannaerts was artist in residence aan de Rijksakademie in Amsterdam (2007) en aan het ISCP in New York (2008). Haar werk werd onder meer getoond in Kunsthalle Münster, Bozar (Brussel), het Roger Raveel Museum (Machelen-aan-de-Leie), Extra City (Antwerpen), REDCAT Gallery (Los Angeles), KIOSK (Gent), de Appel (Amsterdam) en Culturgest (Lissabon).
Sinds 2020 doceert Mannaerts aan de Haute École d’Art et de Design (HEAD) in Genève.
Publicaties over haar werk zijn onder meer 'Valérie Mannaerts. An Exhibition, Another Exhibition' (Sternberg Press, 2011) en 'Hit Me With Your Colour Stick' (MER. Paper Kunsthalle, 2000).
Naar aanleiding van haar tentoonstelling ‘Antennae’ in M, verschijnt een gelijknamige publicatie bij Walther König Verlag.
Beeldmateriaal
PRAKTISCHE INFO
- 'Antennae' loopt van vrijdag 03.04 tot 30.08, vernissage op donderdag 02.04.
- Tergelijkertijd presenteert M-resident Judith Van Oeckel haar onderzoek.
- Interviews met de kunstenaar en curator zijn mogelijk op aanvraag.
CONTACT
Nica Broucke
Ellen Verhelle