'Scultori Fiamminghi. Vlaamse beeldhouwers in Italië'

09.10.26 - 28.02.27

In het najaar van 2026 belicht M Leuven voor het eerst de artistieke uitwisseling tussen Italië en de Lage Landen in de 16e eeuw. Met topstukken uit internationale musea vertelt de expo het boeiende verhaal van wederzijdse beïnvloeding, virtuoos vakmanschap en vernieuwingsdrang. Sculpturen, schilderijen, tekeningen en prenten tonen hoe kunstenaars uit de Lage Landen vanuit Italië hun stempel drukten op de vormentaal van de renaissance.

"De expo 'Scultori Fiamminghi' toont hoe beweging, uitwisseling en internationale netwerken kunst en cultuur vooruitstuwden - een verhaal dat vandaag meer dan ooit aanspreekt." - Bert Cornillie, schepen van cultuur en voorzitter van de raad van bestuur van M Leuven

Wegbereiders in de Lage Landen

Aan het begin van de 16e eeuw introduceerden voortrekkers zoals Jan Gossaert, Pieter Coecke van Aelst en Cornelis Floris de Italiaanse renaissance in Vlaanderen. Stilaan lieten Vlaamse beeldhouwers de gotische stijl definitief achter zich. Zo maak je in de expo kennis met Jacques Dubroecq, de eerste echte renaissancebeeldhouwer van de Lage Landen. Na zijn Italiëreis ging de hofkunstenaar van Maria van Hongarije als eerste aan de slag met wat hij over de Alpen had gezien. Ook het werk van overgangsfiguren als Jacques Jonghelinck krijgt een prominente plek in de expo.

Fiamminghi over de Alpen

De renaissance baande zich een weg naar Vlaanderen, maar ook heel wat Vlamingen vonden hun weg naar Italië. Zo reisde Giambologna (Jean (de) Boulogne) over de Alpen om nooit meer terug te keren. Vanuit zijn atelier in Firenze bouwde hij aan een vernieuwend en invloedrijk oeuvre. Zijn atelier werd een magneet voor talent uit het Noorden zoals Pietro Francavilla, Johann Gregor van der Schardt en Adriaen De Vries. Omstreeks 1575 waren Vlamingen met klinkende Italiaanse namen zoals Egidio Della Riviera, Nicolo Pippi en Coppe Fiammingo in Rome al even toonaangevend.

Door hun combinatie van technisch meesterschap en stilistische vernieuwing reikte de invloed van deze scultori fiamminghi over heel Europa; van de Scandinavische landen tot aan het Spaanse hof.

De tentoonstelling eindigt met de Brusselse beeldhouwersfamilie Duquesnoy, en de uit Utrecht afkomstige broers Robert en Andries De Nole. Hun werk toont hoe de Contrareformatie aan het einde van de 16e eeuw een nieuwe impuls gaf aan de religieuze beeldhouwkunst.

Topstukken

In de expo prijken 16e-eeuwse sculpturen uit de collectie van M naast andere topstukken uit internationale musea zoals het Bargello en Uffizi (Firenze), het Louvre (Parijs), V&A (Londen), Rijksmuseum (Amsterdam), Kunsthistorisches Museum (Wenen), de Vaticaanse collecties en diverse kerken en privécollecties. Mede dankzij deze indrukwekkende lijst van internationale bruikleengevers versterkt deze expo de positie van het museum als referentie voor middeleeuwse en renaissance beeldhouwkunst.

"De tentoonstelling toont nieuwe inzichten over de artistieke uitwisseling tussen de Lage Landen en Italië, gebaseerd op recent onderzoek en bevestigt de positie van M als toonaangevend kenniscentrum voor middeleeuwse en renaissance beeldhouwkunst", - Marjan Debaene, directeur oude kunst van M Leuven en curator van de tentoonstelling.

De expo vloeit mee voort uit het onderzoek van ARDS, de Association for Research and Documentation on medieval and Renaissance Sculpture. M Leuven is de drijvende krachten achter dit internationale onderzoeksnetwerk, met curator en directeur oude kunst Marjan Debaene als coördinator. Het museum huisvest ook de wetenschappelijke bibliotheek en het documentatiecentrum van ARDS en beschikt over een uitzonderlijke collectie uit die periode.

In 2023 vond in Rome een colloquium plaats onder de noemer 'Beyond the Alps. Artistic Exchanges between the Low Countries and Italy in Medieval and Renaissance Sculpture'.

PERSDOSSIER

Beeldmateriaal

Mediagalerij: Scultori Fiamminghi. Vlaamse beeldhouwers in Italië

20 afbeeldingen - 09.10.2026 - 28.02.2027

M Leuven

Teksten

Giambologna, een Vlaamse meester in Italië | M Leuven

Dit najaar kan je in M ‘Scultori Fiamminghi. Vlaamse beeldhouwers in Italië’ gaan bekijken, onze eerste tentoonstelling over de artistieke uitwisseling tussen Italië en de Lage Landen in de 16e eeuw. Maak alvast kennis met één van de hoofdrolspelers: de Vlaming Jean de Boulogne, alias Giambologna.

M Leuven

Vernissage 'Scultori' met toonmoment van M-resident Elise El Yousfi op 08.10

Vernissage 'Scultori Fiamminghi' en toonmoment M-resident Elise El Yousfi | M Leuven

Op donderdagavond 8 oktober openen we een nieuwe expo in M: 'Scultori Fiamminghi'. Ontdek de expo als een van de eersten, krijg een woordje uitleg van de curator en geniet van een drankje.

M Leuven

Rondleidingen

Ontdek 'Scultori Fiamminghi' met gids | M Leuven

In de 16e eeuw veroverden beeldhouwers uit de Lage Landen de Italiaanse renaissance. De Italianen noemden hen de Fiamminghi – de Vlamingen. Ontdek hun verhaal in M Leuven.

M Leuven

Prikkelarme instaprondleiding door 'Scultori Fiamminghi' | M Leuven

Ontdek 'Scultori Fiamminghi', samen met een gids en negen andere liefhebbers van kalmte.

M Leuven

Familierondleiding voor jonge reizigers | M Leuven

Wist je dat honderden jaren geleden een groep Vlaamse beeldhouwers naar Italië reisde en daar de kunstwereld op zijn kop zette? In deze rondleiding ontdek je hoe beeldhouwers van toen aan de slag gingen.

M Leuven

Prikkelarme familierondleiding door 'Scultori Fiamminghi' | M Leuven

Ontdek 'Scultori Fiamminghi' voor de openingsuren van M, samen met een gids en negen andere liefhebbers van kalmte.

M Leuven

Instaprondleiding door 'Scultori Fiamminghi' | M Leuven

In de 16e eeuw trokken heel wat beeldhouwers uit de Lage Landen naar Italië. Sommigen keerden na enkele jaren terug, maar anderen bleven er hangen en groeiden uit tot de meest toonaangevende beeldhouwers van de renaissance. De Italianen noemden hen de Fiamminghi – de Vlamingen. De tentoonstelling ‘Scultori Fiamminghi’ vertelt voor het eerst hun verhaal.

M Leuven

Denkvoer

Schone wreedheid | M Leuven

Mythologische voorstellingen uit de 16e eeuw behoren tot de meest fascinerende beelden uit de kunstgeschiedenis. Ze tonen lichamen in beweging, dramatische gebaren en virtuoos uitgewerkte composities, maar verbeelden tegelijk vaak verhalen over macht, ontvoering, moord en verkrachting. Tijdens deze Denkvoer-avond ontleden docent Nadia Sels en postdoctoraal onderzoeker Alexander Vandewalle hoe we zo’n beelden vandaag kunnen lezen.

M Leuven

Waarom kunstenaars vertrekken | M Leuven

Aangetrokken door de aanwezigheid van de oudheid, de nabijheid van invloedrijke opdrachtgevers en de kans zich in een internationaal artistiek netwerk te ontwikkelen, trokken beeldhouwers uit de Lage Landen in de 16e eeuw naar Italië. Tijdens deze Denkvoer-avond vertellen Dr. Arjan de Koomen en Dr. Filip Vermeylen hoe de kunstenaarsmigratie de kunstgeschiedenis diepgaand vormde.

M Leuven

Giambologna en Adriaen de Vries | M Leuven

Waarom vertrekken kunstenaars? Hoe ontwikkelt een artistieke taal zich door reizen en internationale contacten? En hoe ontstaat vernieuwing door uitwisseling tussen verschillende steden, opdrachtgevers en culturen? Aan de hand van het leven en werk van de 16e-eeuwse beeldhouwers Giambologna en Adriaen de Vries tonen Dimitrios Zikos en Frist Scholten hoe mobiliteit ambitie en vakmanschap de kunstgeschiedenis mee vormden.

M Leuven

PERSCONTACT

Marjan Debaene, directeur oude kunst van M Leuven en curator van de expo, geeft je graag meer toelichting. Mail naar: marjan.debaene@mleuven.be.

Met de steun van