Edgard Tytgat

Edgard Tytgat

Herinnering aan een geliefd venster

Dinsdag 5 december 2017 — De Brusselse kunstenaar Edgard Tytgat (1879-1957) was schilder, schrijver en graveur maar boven alles een fantastische verhalenverteller. Met een onwaarschijnlijk gevoel voor detail observeerde hij het dagelijkse leven of putte hij inspiratie uit de mythologie of kunstgeschiedenis. Op doek vertaalde hij dit naar complexe beelden, waarin fantasie, absurditeit en humor op een ontwapenende manier verweven zijn. Dat maakt zijn stijl ook zo uniek binnen de Belgische schilderkunst. M brengt rasverteller- en schilder Tytgat opnieuw tot leven met meer dan 70 werken uit museale en privé-collecties. De tentoonstelling ‘Edgard Tytgat. Herinnering aan een geliefd venster’ loopt van 08.12.2017 t.e.m. 08.04.2018 in M-Museum Leuven.

Edgard Tytgat

De Brusselse kunstenaar Edgard Tytgat (1879-1957) schilderde bijna vijfhonderd doeken en maakte honderden aquarellen, houtsneden, etsen en tekeningen. Daarin trekt hij alle visuele registers open om een bitterzoete wereld neer te zetten. Typisch voor die Tytgatiaanse wereld zijn de onhandige tekening van figuren, de eenvoudige lijnen, het vreemde perspectief en de gedempte, vereenvoudigde kleuren. Zijn kunst is dan ook niet in een bepaald -isme onder te brengen. Toch is de stijl van Tytgat, met een impressionistische, expressionistische en modernistische component, duidelijk en herkenbaar.

Liefde voor het venster

Tytgats eigen leven was de grootste inspiratiebron. Alle thema’s werden geschilderd vanuit zijn eigen huis. Met scènes en personages uit zijn eigen leven, zoals zijn echtgenote Maria als muze en Rik Wouters als goede vriend. Dat alles maakt zijn oeuvre sterk biografisch, met het venster als frequent terugkerend thema. Zo zei Tytgat zelf: “Ik houd van ramen… Het is van daaruit, vanaf het raam op de verdieping, dat ik heb geprobeerd de indrukken weer te geven die me overvielen. Je ziet al het bekoorlijke dat het raam mij geboden heeft. Het is door het raam dat ik heb leren houden van licht, kermissen, kinderen en alles wat voor drukte zorgt.”

Bitterzoete nostalgie

Edgard Tytgats schilderijen baden in een sfeer van verloren onschuld, erotiek, variété, enz. Zo duiken steeds opnieuw kinderen, jonge vrouwen, nonnen, paters, muzikanten, foorkramers, kermissen, het circus, Griekse sagen of Bijbelse verhalen op. Allemaal onderwerpen, titels en personages die bij een eerste blik niet meteen te ontwarren waren. Curator Gust Van den Berghe: “Tytgat schilderde een sprookje zonder plot. Wie veel werken samen ziet, ontdekt snel stukken plattegrond van een groter, onzichtbaar verhaal. Zoals gezegd plot-loos, maar met té veel raakvlakken om toevallig te zijn.”  Voor curator Peter Carpreau schuilt de echte kracht van Tytgat in zijn virtuoze manier van vertellen. “Tytgats inhoudelijke nalatenschap is immens groot. Je moet in zijn werken duiken om hem te leren kennen. Dan ontdek je dat hij voor het eerst alle visuele verteltechnieken sinds de middeleeuwen terug naar de schilderkunst heeft gebracht. Net dat maakt hem uniek binnen de Belgische schilderkunst en zetten we in deze tentoonstelling in de verf.”

Filmische beeldtaal

Zestig jaar na zijn dood zet deze tentoonstelling Edgard Tytgat in de kijker. Zo toont M naast meer dan 70 olieverfschilderijen ook nooit eerder vertoond archiefmateriaal met video, dagboeken en kortverhalen. Cineast en co-curator Gust Van den Berghe zag in het werk van de Zweedse regisseur Roy Andersson een beeldtaal die sterk lijkt op de narratieve stijl van Tytgat. Door het werk van Andersson te confronteren met Tytgat versterken beide werelden elkaar. 

Praktische informatie

Curatoren: Peter Carpreau en Gust Van den Berghe

Persdossier en lijst met werken

Onderaan de pagina kan je het volledige persdossier en de lijst met werken terugvinden. 

Het huis van Edgard Tytgat in de Terkamerenstraat, Sint-Lambrechts-Woluwe<br/>(c) Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België, Archief voor Hedendaagse Kunst in België<br/>(c) SABAM Belgium 2017
Edgard Tytgat. Meisje op mansarde, 1950, privécollectie<br/>(c) SABAM Belgium 2017
Edgard Tytgat, De acht dames, 1940 ©Collectie Gemeentemuseum Den Haag<br/>(c) SABAM Belgium 2017
Edgard Tytgat, Tytgat en de wassenbeelden, 1927<br/>©Ville de Grenoble/ Musée de Grenoble – J.L. Lacroix<br/>(c) SABAM Belgium 2017
Edgard Tytgat, Voorspel van een gebroken liefde, 1928, <br/>©Musée de Woluwe-Saint-Lambert - Centre Albert Marinus, foto Renaud Schrobiltgen<br/>(c) SABAM Belgium 2017
Edgard Tytgat, Als mijnheer de echtgenoot gaat jagen…, 1953, <br/>©Antwerpen, The Phoebus Foundation<br/>(c) SABAM Belgium 2017
54.	Edgard Tytgat, Begeerte en wroeging, 1941, privécollectie<br/>©Dieter Daemen<br/><br/>(c) SABAM Belgium 2017
Edgard Tytgat, Euphrasie poseert voor de eerste maal, 1941<br/>©Dieter Daemen<br/>(c) SABAM Belgium 2017
Edgard Tytgat, Enkele beelden uit het leven van de kunstenaar, 1946<br/>©Dieter Daemen<br/>(c) SABAM Belgium 2017
Edgard Tytgat, De laatste pop, 1923,<br/>Museum voor Schone Kunsten, Gent ©www.lukasweb.be - Arts in Flanders vzw, foto Dominique Provost<br/>(c) SABAM Belgium 2017
Edgard Tytgat, De tragische grijsaards, 1924, <br/>©Dominique Provost<br/>(c) SABAM Belgium 2017
Edgard Tytgat, Jong meisje in een glazen doodskist, 1932<br/>©Peter Cox<br/>(c) SABAM Belgium 2017
Edgard Tytgat, Fantasie, Marionetten en Landschap, 1912 ©Cedric Verhelst<br/>(c) SABAM Belgium 2017
Edgard Tytgat, Inspiratie, 1926  ©Antwerpen, The Phoebus Foundation<br/>(c) SABAM Belgium 2017
Edgard Tytgat, Huit dames et un monastère (verhaal/prentenreeks bestaande uit 5 delen), 1941-1947, aquarel op papier, 31 x 25,4 cm, privécollectie   © M-Museum Leuven<br/>(c) SABAM Belgium 2017
Edgard Tytgat bij het schilderij 'Enkele beelden uit het leven van een kunstenaar'<br/>Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België, Archief voor Hedendaagse Kunst in België
Edgard Tytgat en zijn echtgenote Maria in het atelier van de kunstenaar<br/>Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België, Archief voor Hedendaagse Kunst in België
Edgard Tytgat, Ministrieel bezoek, 1934 © Peter Cox<br/>(c) SABAM Belgium 2017
Edgard Tytgat, Ontbijt van Maria, 1947 ©Dieter Daemen<br/>(c) SABAM Belgium 2017
Edgard Tytgat, Bewegend beeld, 1955, olieverf op doek, 73 x 92 cm, Brussels Hoofdstedelijk Parlement<br/>© Dieter Daemen<br/>(c) SABAM Belgium 2017